Dla dziesiątek tysięcy Frankowiczów oczekujących w sądowych kolejkach lipiec 2026 roku przynosi długo wyczekiwany przełom. Senat przyjął bez żadnych poprawek tzw. ustawę frankową. Jej cel jest jeden: drastyczne przyspieszenie procesów i odciążenie sądów, w których sprawy o kredyty w CHF stanowią nawet 70% wszystkich wokand w drugiej instancji.
Z perspektywy sali sądowej wiemy, że dotychczasowe procedury potrafiły zamienić walkę o sprawiedliwość w maraton. Nowe przepisy wprowadzają rewolucyjne ułatwienia – od automatycznego wstrzymania płatności rat, przez wyroki wydawane bez rozpraw, aż po pełną ochronę przed wpisami do BIK.
Kogo dokładnie obejmie nowa ustawa, co zmienia się w toczących się już postępowaniach i czy to ostateczny koniec wieloletnich batalii z bankami? Wyjaśniamy.
Dla kogo jest nowa Ustawa Frankowa, a kto musi poczekać?
Nowe przepisy zostały skrojone bardzo precyzyjnie. Jako eksperci WIBOR OFF uczulamy, że ustawa nie dotyczy każdego kredytu walutowego.
Z dobrodziejstw specustawy skorzystają:
- Konsumenci posiadający umowy o kredyt denominowany lub indeksowany wyłącznie do franka szwajcarskiego (CHF).
- Posiadacze „frankowych” pożyczek hipotecznych.
- Spadkobiercy zmarłych Frankowiczów.
- Osoby, które przystąpiły do długu lub za niego poręczyły.
- Właściciele nieruchomości, którzy ponoszą odpowiedzialność rzeczową za spłatę (np. użyczyli hipoteki).
Kogo ustawa wyklucza z szybkiej ścieżki?
- Eurowiczów i Dolarowiczów: Posiadacze kredytów w EUR, USD czy JPY nadal muszą procesować się na starych, ogólnych zasadach.
- Klientów upadłych banków: Ustawa nie dotyczy postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych (co wprost wyklucza z tego trybu m.in. klientów Getin Noble Banku).
- Uczestników pozwów grupowych: Sprawy w trybie grupowym toczą się własnym rytmem.
- Spraw o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz powództw przeciwegzekucyjnych.
Wskazówka Prawnika: Jeśli Twój kredyt znajduje się na liście wykluczeń, nie oznacza to, że nie możesz wygrać z bankiem. Orzecznictwo TSUE oraz SN jest jednoznacznie prokonsumenckie, niezależnie od waluty. Wymaga to po prostu standardowej strategii procesowej.
Jak ustawa przyspieszy procesy? 4 kluczowe zmiany
Do tej pory Frankowicz musiał składać osobny wniosek o zabezpieczenie roszczenia, aby móc przestać płacić raty na czas procesu. Sądy rozpatrywały to miesiącami. Nowa ustawa diametralnie to zmienia.
1. Automatyczne wakacje kredytowe (wstrzymanie rat)
To najważniejsza zmiana. Z chwilą doręczenia bankowi Twojego pozwu, obowiązek spłaty rat (kapitału i odsetek) ulega wstrzymaniu z mocy prawa. Nie musisz prosić sądu o zgodę. Co więcej, bank nie ma prawa z tego powodu wypowiedzieć Ci umowy ani wpisać Cię do Biura Informacji Kredytowej (BIK) czy rejestrów BIG. Jeśli zrobi to przed złożeniem pozwu – ma 30 dni na wykreślenie wpisu.
2. Wyroki „zza biurka” (posiedzenia niejawne)
Sądy I i II instancji zyskują prawo do rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. Oznacza to, że sędzia może wydać wyrok na podstawie samych dokumentów, bez wzywania stron na salę sądową. Nawet jeśli złożysz wniosek o wysłuchanie na rozprawie, sąd może to ominąć, dając Ci po prostu 14 dni na złożenie wyjaśnień na piśmie.
3. Zeznania na piśmie i zdalne przesłuchania
Zapomnij o stresujących podróżach do sądu. Świadkowie mogą być przesłuchiwani zdalnie (nawet przy sprzeciwie stron), a same strony mogą złożyć zeznania pisemnie, odpowiadając na listę pytań przesłaną przez sąd.
4. Jeden sędzia w apelacji
W sądach II instancji wyroki będą zapadać co do zasady w składach jednoosobowych (zamiast trzech sędziów). To drastycznie skróci czas oczekiwania na prawomocne zakończenie sprawy.
Tabela: Proces Frankowy – Stare vs. Nowe Zasady
W poniższej tabeli zebraliśmy najważniejsze różnice, które z perspektywy sali sądowej odczuje każdy kredytobiorca.
| Element Procesu | Przed wejściem Specustawy (Stare zasady) | Po wejściu Specustawy (Nowe zasady) |
| Zawieszenie płatności rat | Wymaga wniosku o zabezpieczenie. Decyzja trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy. | Automatyczne z mocy prawa w momencie doręczenia pozwu bankowi. |
| Rozprawy w sądzie | Zasadniczo jawne, wymagające fizycznej obecności na sali. | Niejawne (na podstawie dokumentów) lub zeznania pisemne/zdalne. |
| Składy w II Instancji (Apelacja) | Często składy 3-osobowe, trudności z koordynacją terminów sędziów. | 1 sędzia (szybsze wyznaczanie terminów rozstrzygnięć). |
| Ochrona przed BIK | Banki często „straszyły” wpisami do rejestrów dłużników za brak wpłat. | Całkowity zakaz wpisywania do BIK/BIG w związku z wstrzymaniem rat. |
| Koszty tzw. „potrącenia” | Ryzyko obciążenia klienta kosztami sądowymi w przypadku uwzględnienia zarzutu banku. | Bank płaci koszty procesu, nawet jeśli sąd uzna zarzut potrącenia roszczeń. |
Masz już sprawę w toku? Sprawdź, co zyskujesz
Ustawa działa w znacznej mierze wstecz (obejmuje sprawy będące w toku). Zgodnie z art. 17 nowej ustawy, po wejściu w życie przepisów:
- Twoje raty zatrzymują się automatycznie, jeśli Twój pozew został już wcześniej doręczony bankowi.
- Wszystkie trwające postępowania zabezpieczające zostaną z mocy prawa umorzone – bo stają się po prostu bezprzedmiotowe.
- Zyskujesz natychmiastową ochronę przed BIK – bank ma obowiązek powiadomić rejestry o konieczności wykreślenia negatywnych wpisów.
Zyskują też sądy wyższych instancji. Sąd Najwyższy dostał furtkę do masowego odrzucania skarg kasacyjnych banków, jeśli w sprawie nie występuje już istotne zagadnienie prawne.
Potrzebujesz indywidualnej analizy swojej umowy? Skontaktuj się z zespołem WIBOR OFF.
Koszty procesu i zarzut potrącenia – ustawa chroni Twój portfel
Banki do tej pory stosowały sprytną taktykę: podnosiły tzw. zarzut potrącenia. Oznaczało to, że twierdziły: „Nawet jeśli umowa jest nieważna i musimy oddać klientowi raty, to klient musi oddać nam wypłacony kapitał. Potrącamy te kwoty ze sobą”.
Efekt? Sąd często oddalał powództwo (bo kwoty się zerowały), a to wiązało się z ryzykiem przerzucenia kosztów procesu na konsumenta.
Koniec z tym. Zgodnie z nowym art. 5 ustawy, jeśli bank złoży oświadczenie o potrąceniu po wytoczeniu przez Ciebie powództwa, a Ty tego nie zakwestionujesz – to bank w całości ponosi koszty procesu, niezależnie od wyniku sprawy.
Checklista Frankowicza 2026: Co robić teraz?
Specustawa czeka tylko na podpis Prezydenta Karola Nawrockiego i wejdzie w życie 14 dni po publikacji w Dzienniku Ustaw (najpewniej w wakacje 2026 r.). Przygotuj się do działania już dziś:
- Skompletuj dokumenty bankowe. Znajdź oryginał umowy kredytowej i wszystkie aneksy.
- Pobierz zaświadczenie z banku. Wystąp do banku o historię spłat rat i uruchomienia kredytu (banki mają na to określony czas, warto zacząć teraz).
- Skonsultuj umowę z prawnikiem. Upewnij się, że Twój kredyt kwalifikuje się do specustawy (np. nie jest to kredyt konsolidacyjny z przewagą kapitału na działalność gospodarczą).
- Zaplanuj budżet. Dzięki automatycznemu wstrzymaniu rat, środki przeznaczane dotychczas na franki, będziesz mógł od razu odłożyć na przyszłe rozliczenie z bankiem samej kwoty kapitału.
- Złóż pozew natychmiast po wejściu ustawy w życie. Im szybciej bank otrzyma pozew, tym szybciej legalnie przestaniesz płacić raty.
Podsumowanie: Ostatnia prosta dla Frankowiczów
Wejście w życie specustawy frankowej to potężny oręż w rękach konsumentów. Wyklucza ona najczęstsze „straszaki” banków, takie jak wpisy do BIK, oraz zdejmuje z wokand przewlekłe postępowania o zabezpieczenie powództwa. Piłka jest teraz po stronie banków – ustawa daje im pół roku na „przemyślenie strategii” i oferuje zwrot 50% opłat sądowych, jeśli wycofają swoje roszczenia przeciwko klientom lub zrezygnują z bezzasadnych apelacji.
Jeśli zwlekałeś z podjęciem decyzji o pozwaniu banku w obawie o długi i skomplikowany proces, obecne warunki prawne są najbardziej sprzyjające w historii.
Nie płać bankowi ani franka więcej. Kancelaria WIBOR OFF to zespół ekspertów posiadających wieloletnie doświadczenie na salach sądowych. Przeprowadzimy Cię przez nowy, przyspieszony proces od A do Z.
Umów się na bezpłatną analizę Twojej umowy frankowej już dzisiaj!